YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ

 

SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI ORTAK YÜKSEK LİSANS

DERS İÇERİKLERİ

Dersin Kodu ve Adı İçeriği

 

SOS 501 Uzmanlık Alan Dersi I-II

Danışmanın yönetimindeki tez seviyesinde olan tüm yüksek lisans öğrencilerinin çalışma konularının ve bu konulardaki yeni gelişmelerin değerlendirilmesi, mevcut bilimsel yayınların takip edilmesi.

SOS 503 Seminer I

Lisans öğrencilerinin tespit ettikleri güncel konular üzerinden eğitim öğretim süreçlerine katkı sağlayacak bir çalışmayı, bilimsel araştırma yöntemlerine uygun bir şekilde hazırlayarak bitirme tezlerine başlangıç yapmaları sağlanır. Tez taslağı niteliğindeki çalışmalarını anlatmaları ve tartışmaları bu ders kapsamında sağlanır.

SOS 505 Sosyolojik Kuramlar ve Sosyal Teori

Genel olarak sosyolojik düşüncenin gelişimini tarihsel perspektifte ele alarak-tartışma, sosyolojik yaklaşımların genel-tarihsel şemasını oluşturma, bu tarihsel şemaya göre her bir yaklaşımı temsil eden önemli teorisyenleri dönemsel özellikleri, kavramları, metodları ve sosyolojiye katkıları açısından tartışma bu derste işlenir. Derste kullanılacak kaynaklar: Aron, Raymond. (1989). Sosyolojik Düşüncenin Evreleri (Çev. Korkmaz Alemdar), Ankara: Bilgi Yayınevi. Göze, Ayferi. (1995). Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, İstanbul: BETA Yayını. Swingewood, Alan. (1998). Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi, (Çev; Osman Hakınhay), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. Ritzer, G., (1988). SociologicalTheory, University of Mayland, Newyork.

SOS 509 Türkiye’de Toplumsal Yapı ve Siyasal Kültür

Toplumsal Yapı Teorileri çerçevesinde Türkiye’de toplumsal yapının yapısalcı ve yorumlayıcı yöntemlerle ele alınması, toplumsal yapının tarihi esasları üzerinden Anadolu’daki toplumsal yapının özellikleri, toplumsal yapının siyasal kanunları, toplumsal yapının ekonomik kanunları, Türkiye’nin yaşadığı sosyal değişimin Türkiye’nin toplumsal gelişme üzerindeki yeri ve çözüm yolları üzerinden anlaşılması bu dersin içeriğini oluşturmaktadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Vedat Bilgin, Türkiye’de Değişimin Dinamikleri, Almıla Yayınevi Mübeccel Kıray, Toplumsal Yapı Toplumsal Değişme.

SOS 506 Modern Sosyoloji Kuramları

Bu derste başlangıçta fonksiyonalist, çatışmacı ve sembolik etkileşimci kuramların genel çerçevesi ortaya konulduktan sonra her bir çağdaş sosyoloji kuramının temel kabulleri ve bu kuramın temsilcisi olan bir kuramcı çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda her bir kuramcı, kuramın tartışıldığı derste, kişi, toplum ve kuramın doğasına ilişkin temel varsayımları çerçevesinde oluşturduğu model bağlamında incelenmektedir. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Türk Sosyolojisi Tarihi Üzerine Araştırmalar, H. Bayram Kaçmazoğlu,Birey Y. Türk Sosyoloji Tarihine Giriş,Ön Koşullar Birinci Cilt,H. Bayram Kaçmazoğlu, Birey Y. Türk Toplum Bilimcileri 1,2 , Emre Kongar, Remzi K. Türkiye´de Çağdaş Düşünce Tarihi, 2 c., Ülken, Hilmi Ziya (1966), Konya Çağdaş Türk Sosyolojisi, Türkdoğan, Orhan (1977), Erzurum:Atatürk Üniversitesi

SOS 508 Bilgisayarlı İstatistik Uygulamaları

Saha araştırmalarından elde edilen verilerin paket programlar kullanılarak işlenmesi; kodlama, veri girişi, tablolama, grafikleme, analiz. İstatistik ve sosyoloji. İstatistiğin kullanım alanları ve amaçları. İstatistik metotla olayların sınıflandırılması. Örneklem metodu. İstatistik metoduyla olayların ölçülmesi (standart sapma ve varyans analizi, güvenirlilik, korelasyon katsayısı, değişim katsayısı), Nüfus projeksiyonları, X2 ve regrasyon testleri. Olayların sunulması (grafik kullanımı, tablolar).

SOS 510 Türkiye’de Sosyoloji

Türk Sosyolojisinin gelişiminde önemli isimler olan Ziya Gökalp, Prens Sabahaddin, Gerhard Kessler, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Hilmi Ziya Ülken, Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Mümtaz Turhan, Niyazi Berkes, Nurettin Şazi Kösemihal, Nurettin Topçu, Sabri Ülgener, İbrahim Yasa, Cahit Tanyol, Cemil Meriç gibi sosyologlar ve onların düşünceleri bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Çağatay Özdemir, Türkiye’de Sosyoloji I, Phoenix Yayınevi

SOS 511 Sosyolojinin Kavramsal Yapısı

Bu derste, 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başında sosyolojinin gelişimine ve oluşumuna katkıda bulunmuş klasik sosyologların görüşleri konu edilmektedir. Derste yalnızca sosyologların görüşleri açıklanmakla kalmayacak aynı zamanda birbirleriyle belli kategoriler açısından karşılaştırılacaktır. Bu bağlamda öğrencilerin başka derslerdeki konuları daha rahat anlayabilmelerini ve bilgi transferi yapmalarını da dikkate alarak, klasik sosyologların ayırt edici soyutlama, kavramlaştırma, analiz etme ve teori oluşturma biçimleri çalışılacaktır. Derste ayrıca öğrencilerin anlama ve değerlendirme becerilerini güçlendirmek için tartışmalara da yer verilecektir.

SOS 513 Medya ve Popüler Kültür

Bu derste amaçlanan; öğrencilerin popüler kültür ve kitle kültürünün ne anlama geldiğini ve medyanın kültürü şekillendirmedeki önemini öğrenmelerini sağlamaktır. Ders içeriğini; popüler kültür ve kitle kültürü arasındaki farklılık ve benzer noktalar, küreselleşme ve sosyo-ekonomik sistemlerin popüler kültür ve kitle kültürü ile etkileşimi, popüler kültür ve kitle kültürünün kamusal alana etkisi, popüler kültür ve kitle kültürünün kimlik temsillerine etkileri, medya aracılığıyla toplumsal, kültürel, siyasi ve ekonomik hegemonyanın kurulması, gündelik hayatta popüler kültürün etkileri ve yansımaları oluşturmaktadır. Derste kullanılacak kaynaklar: Geçer, Ekmel, Medya ve Popüler Kültür, Okur Kitaplığı Karakoç, Enderhan, Medya ve Popüler Kültür, Nüve Kültür Merkezi Fiske, John, Popüler Kültürü Anlamak, Parşömen Yay.

SOS 515 Sosyal İletişim

İletişim toplum ilişkisi, toplumsal yaşantı üzerindeki etkileri, iletişim kuramları, medyanın içeriğine ilişkin teorik yaklaşımlar ve iletişimle ilgili temel kavramlar bu derste işlenir. Derste Kullanılacak Kaynaklar: İletişim Sosyolojisine Başlangıç, Hayati Tüfekçioğlu,Der Yayınevi, İst.1997. Maigret, Eric, Medya ve İletişim Sosyolojisi, Çev. Halime Yücel, İletişim Yay. İst., 2014. Anık, Cengiz, İletişim Sosyolojisi, Derin Yayınları, İstanbul, 2014. İrfan Erdoğan, Alemdar Korkmaz İletişim ve Toplum,, Alp Yayınevi, Ank. Usluata,Ayseli,İletişim, , İletişim Yayınları YeniYüzyıl Kitaplığı Oskay, Ünsal,Kitle İletişiminin Kültürel İşlevleri, Ank. 1982 Oskay, Ünsal,İletişimin ABC”si, Simavi Yay, İst. 1992

                                              

SOS 517 Edebiyat ve Toplum

Bu derste, geçmişten günümüze edebiyat sosyal, ideolojik ve kültürel boyutlarıyla ele alınacaktır. Günümüzde edebiyatın konumu sosyal, ekonomik ve teknolojik dönüşümler bağlamımda edebiyatın konularında ve yansımalarındaki değişimler tartışılacaktır. Ayrıca edebiyatta eleştirinin yeri, edebiyatın kültür bütünü içindeki yeri, yazarlık sorunsalı Adorno ve Benjamin'in tartışmalarıyla irdelenecektir. Sömürgecilik ve oryantalizm, feminist eleştirinin çeşitli yaklaşımları edebiyat alanındaki tartışmaları, ele alınacaktır. Derste Kullanılacak Kaynaklar Köksal Alver, Edebiyat Sosyolojisi, Hece Yayınları, Ankara, 2012. Ömer Naci Soykan, Edebiyat Sosyolojisi Kuram ve Uygulama, Dönence Yayınları, İstanbul, 2009. Köksal Alver, Edebiyat Sosyolojisi İncelemeleri, Hece Yayınları, Ankara, 2004. Sedat Adıgüzel, Elçin ve Edebiyat Sosyolojisi Açısından Romanları, Bengü Yayınları, Ankara, 2009 Medet Turan, Türk Romanında 12 Mart: Edebiyat Sosyolojisi Açısından Bir İnceleme, Dönence Yayınları, 2009. Nesime Ceyhan Akça, Edebiyat Sosyolojisi Açısından 12 Eylül Şiiri, Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara, 2013

SOS 519 Kişilik Kuramları

Kişilik tanımı, farkılı kuramcıların kişilik ile ilgili görüşleri, psikanalitik, davranışcı ve insancıl ve bilişsel yaklaşımlar, kişilik bozuklukları. Dersin amacı öğrencilere kişilik tiplerini tanıtmak ve bu bilgileri aile danışmanlığında kullanabilmelerini sağlamaktır.

SOS 521 Sanat ve Toplum

Bu derste amaçlanan; sanatı toplumsal bir süreç olarak ele alıp, inceleyerek; öğrencilerin sanat ve toplum hakkında bilgi sahibi olmalarını, sanatla toplum arasındaki ilişkiye yönelik teorik, tarihsel ve sosyolojik bakış açıları kazanmalarını sağlamaktır. Ders içeriğini; sanatın sosyolojik ölçütlerle değerlendirilmesi, sosyo-politik, sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik koşullarla sanat arasındaki bağ, kültür endüstrisi gibi konular oluşturmaktadır. Derste kullanılacak kaynaklar: Erinç, Sıtkı M., Sanat Sosyolojisine Giriş, Ütopya Yay. Heinch, Nathalie, Sanat Sosyolojisi, Bağlam Yay. Tezcan, Mahmut, Sanat Sosyolojisi, Anı Yay. Zolberg Vera L., Bir Sanat Sosyolojisi Oluşturmak, Boğaziçi Üniversitesi Yay. Tanner, Jeremy, The Sociology of Art, Routledge Inglis, David, The Sociology of Art, ways of seeing , Macmillan Publ. Hauser, Arnold, Sociology of Art, University of Chicago Press.

SOS 523 Türkiye’de Gençlik Kültürü 

  Bu dersin konusu, modernliği icatlarından bir toplumsal kimlik olan ve döneme göre farklı anlamlar taşıyan, çocukluk ile yetişkinlik arasındaki ara dönem olan gençliktir. Bu ders, çok disiplinli bir yaklaşımla ve Türkiye’deki gençlik araştırmalarına özel bir önem vererek, öğrencileri gençlik ve gençlik kültürü araştırmalarıyla tanıştırmayı hedeflemektedir.  

                     

SOS 525 İktisadi Sistemler ve Toplum

Toplum ve ekonomi arasındaki ilişkinin içeriği, konusu, gelişimi üzerinde durarak iktisadi gelişmelerin sosyo-ekonomik davranışlar üzerindeki etkisi, endüstri toplumunun kurumsal sorunları ve endüstri toplumunun değişimi, ekonomik kalkınma ve sosyal değişmenin siyasal yapı ile olan ilişkisi, metodolojik olarak iktisat sosyolojisi bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Mehmet Eröz, İktisat Sosyolojisine Başlangıç. Hüsnü Erkan, Ekonomi Sosyolojisi.

SOS 527 Türkiye’de Toplumsal Hareketler

1960 ve 70’li yıllarda Amerika ve Avrupa’da geleneksel yaklaşımları sorgulayarak ortaya çıkan çevreci, feminist, etnik vb. yeni sosyal hareketlerin gelişmesi, ortaya çıkardığı sosyal, siyasal ve ekonomik etkiler, bireysel ve kollektif kimlik, yeni paradigmal yaklaşımlar bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar Kenan Çayır, Yeni Sosyal Hareketler, Kaknüs Yayınevi.

SOS 529 Eğitim ve Toplum

Eğitim olgusunun sosyal bağlamı, önemi, eğitim sosyolojisinin kavramları, tarihi ve kuramsal yaklaşımları bu dersin temel içeriğidir. Bu çerçevede eğitim sosyolojisi alanında gelişen analizler, tartışmalar içeriğin diğer yönünü oluşturacaktır. Ayrıca sosyalleşme ve eğitim arasındaki ilişki, öğrenme kuramları, okulun sosyal işlevleri, okuldaki etkileşim ve sosyal sonuçları, sosyal değişme ve eğitim konuları da dersin içerikleri arasındadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar İsmail Doğan, Eğitim Sosyolojisi, Nobel Adademik Yayınları, İstanbul, 2012. Mahmut Tezcan, Eğitim Sosyolojisi, Anı Yayınları, Ankara, 2000. Mahmut Tezcan, Sosyolojik Kuramlarda Eğitim, Anı Yayınları, Ankara, 2005. Bertrant Russell, Eğitim Üzerine, Çev. Nail Bezel, Cem Yayınları, İstanbul, 2014.

SOS 531 Türkiye’de Metropolleşme            

Şehirlerin ortaya çıkış süreci, İlk Türk şehirleri ve İslam şehri, Modern şehirlerin yapısı, Köyden şehre göç ve etkili olan faktörler, Slum ve gecekondu, kentsel dönüşüm ve yenileşme gibi konuları içerir. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Çevik, Özlem, Tarihte İlk Kentler ve kentleşme Süreci, Arkeoloji Ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2005 Huot, J.H.,Thalmann, J.P., Valbelle D., Kentlerin Doğuşu, (Çev. Ali Bektaş Girgin), İmge Kitabevi, Ankara, 2000 Rich, John, Antik Dünyada Kırsal ve Kent, (Çev. Lale Özgenel) Homer Kitabevi, İstanbul, 2000 Rich, John, Geç Antik Çağda Kent, (Çev. Suna Güven, Ertuğrul Güven), omer Kitabevi, İstanbul, 1996 Owens, E.J., Yunan ve Roma Dünyasında Kent, (Çev. Cana Bilsel)Homer Kitabevi, İstanbul, 2000 Weber, M.,Simmel, G., Tönnies, F., Martindale, D., Şehir ve Cemiyet, (Haz. Ahmet Aydoğan), İz yayıncılık, İstanbul, 2000 Weber, Max, Şehir-Modern Kentin Oluşumu,(Çev. Musa Ceylan), Bakış yayınevi, 2000 Taşdelen, H.Musa, "Kentleşme Sürecinde Köylülük" Dönüşüm Sürecindeki Türkiye, (Edit. Davut Dursun, Burhanettin Duran, Hamza Al), Alfa Yayınları, İstanbul, 2007 Stokes, Martin, Türkiye´de Arabesk olayı, (Çev. Hale Eryılmaz), İletişim Yayınları, İstanbul, 1998 Karpat, Kemal, Türkiye´de Toplumsal Dönüşüm, (Çev. Abdülkerim Sönmez)İmge Kitabevi, Ankara, 2003 Raymond, Andre, Osmanlı Döneminde Arap Kentleri, (Çev. Ali Berktay), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1995 Faruki, Süreyya, Osmanlıda Kentler ve Kentliler, (Çev. Neyyirkalaycıoğlu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2000 Sezal, İhsan, Şehirleşme, Ağaç yayınları, İstanbul, 1992 Türkdoğan, Orhan, Gecekondu İnsan ve Kültür, Genar, İstanbul, 2002

                  

SOS 533 Bilgi ve Toplum       

Bilgi ve toplum ilişkileri, bilgi teorileri, günümüzde bilgi anlayışları, bilgi sosyolojisinin yöntemi gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur. Sosyolojinin bir alt dalı olarak bilgi sosyolojisinin doğuşu, tarihçesi, alana yapılan temel katkılar, pozitivist epistemoloji, hermeneutik gibi konularla, bilgi sosyolojisine katkıda bulunan aydınlanma düşünürleri, Saint-Simon, Auguste Comte, Karl Marx, Max Weber, Karl Mannheim Dilthey, Rickert vb. modern bilimin gelişimine katkıda bulunan düşünürleri, Bilim Devrimi ve modern bilimlerin doğuşu, Pozitivizm tartışmaları, Hermeneutik ve bilginin yeni imkanları, Bilgi toplumu ve bilgi çağı gibi konular üzerinde durulmaktadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Mustafa Aydın, Bilgi Sosyolojisi, İstanbul Açılım Yayınları Wright Mills, Bilgi Sosyoloji ve Bilgi Sosyolojisi Üzerine, Paradigma Yayınları E. Doyle McCarthy, Bilgi Kültürü Yeni Bilgi Sosyolojisi, Çivi Yazıları

   

SOS 535 Örgütsel Öğrenme

Örgütsel davranış alanındaki kuram ve kuramcıları inceleyip,analiz etmek ve günümüz yaklaşımlarıyla kıyaslayıp, uygulamalarda bulunmak.

SOS 537 Türkiye’de Modernleşme Üzerine Tartışmalar

Bu derste bir olgu olarak modernleşme olgusu ve modernleşme teorileri ile Türkiye'nin modernleşme deneyimi eleştirel bir bakış açısıyla irdelenecek, incelenecek ve tartışılacaktır. Bu bağlamda tarihsel süreçte modernleşme olgusunun ortaya çıkışı, modernleşmenin tarihsel ve toplumsal koşulları, modernleşme süreci, modernleşme ile batı sistemi arasındaki ilişkiler, batı dışı toplumların modernleşme deneyimleri, Türkiye'nin modernleşme deneyimi, modernleşme teorileri (erken dönem ve geç dönem modernleşme teorileri) "modernleşme projesi," oryantalizm gibi kavramlar ve olgusal süreçler bu dersin tartışma konuları arasında yer alacaktır. Özellikle Türkiye'nin modernleşme deneyimi, bu deneyimin teorik ve olgusal sorunları bu derste tartışılacak ana konular arasındadır.Derste Kullanılacak Kaynaklar: Abdulkadir İlgen- Türk Modernleşmesi, Hilmi Ziya Ülken- Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce, Modernleşme ve Batıcılık, Arif Kolay-Türk Modernleşmesi, Ruth A. Wallace – Alison Wolf, Çağdaş Sosyoloji Kuramları, Ankara. Margaret M. Poloma, Çağdaş Sosyoloji Kuramları, Ankara Tom Bottomore – Robert Nispet, Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi, Ankara. Derste ele alınan konu başlıklarında bilimsel veri tabanlarında yayınlanmış güncel makaleler

SOS 539 Yurttaşlık Sorunları Bu dersin amacı, öğrencileri demokrasi, yurttaşlık, kamusal alan, çokkültürlülük ve tanınma politikası teorileriyle tanıştırmak; etik ve politik meseleler üzerine eleştirel düşünebilme kapasitesini geliştirmektir.

SOS 541 Sosyalleşme Psikolojisi

Bu derste amaçlanan, öğrencilere insanın sosyal etkisinin ve etkileşiminin bilimsel çalışması olan sosyal psikolojiyi tanıtmaktır. Öğrencilerin, klasik ve modern araştırmaları inceleyerek sosyal psikolojiye geniş bir kuramsal ve yöntemsel yaklaşım bilgisi edinmeleri amaçlanmaktadır. Ders içeriğini; sosyal psikolojinin tarihi, sosyal psikolojinin temel yöntemi, bireyin grup ve toplum içinde ele alınması, sosyal etki, sosyal değişme, tutumların oluşum ve değişimi, liderlik, birey ve grup, uyma davranışı, iletişim ve grup dinamiği gibi konular oluşturmaktadır. Derste kullanılacak kaynaklar: Aronson, Wilson, Sosyal Psikoloji, Kaktüs Yayınları Kağıtçıbaşı, Çiğdem (1999). Yeni İnsan ve İnsanlar, Evrim Yayınları. Sherif Muzaffer (1995). Sosyal Psikoloji I-II, Sosyal Yayınları.

SOS 543 Çocuk Hakları Çocuğun tanımı ve çocukla İlgili yasal düzenlemeler, Çocuk hakları sözleşmesinin içeriği; temel esasları ve ilkeleri, Aile ve çocuk refahı, Çocuk istismarı ve ihmali, Çocuk ihmal ve istismarına yönelik koruyucu önlemler, Çocuk işçiliği, Suça sürüklenen çocuklar, Boşanma ve çocuk, Korunmaya muhtaç çocuklar, Kronik hastalığı olan çocuklar, Özel gereksinimli çocukların hakları, Çocuk hakları ve koruma konusunda işbirliği planlama.

SOS 545 Sosyal Antropoloji

Bu derste amaçlanan, öğrencilerin kültürel antropolojinin temel kavram ve konuları hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamak ve antropoloji biliminin toplumları ve toplumsal davranışları nasıl analiz ettiğinin ve açıkladığının incelenmesi ve tartışılmasıdır. Ders içeriğini; modern antropolojinin yöntem, amaç ve bulguları doğrultusunda farklı kültür ve toplumları karşılaştırmak, farklı toplum ve kültürlerin ekonomik ve politik işleyişi, insanın doğadaki yeri, aile, akrabalık, din ve diğer inanç sistemi ve ritüellerinin incelenmesi, kültürel sembollerin öneminin kavranması, kültür, toplum ve birey ilişkileri, adaptasyon, temel antropolojik teoriler, akrabalık, evlilik ve ailenin toplumsal olarak işleyişi, toplumsal cinsiyet kurguları ve onların farklı toplumlardaki algılanma biçimi, eşitsizliğin toplumsal boyutları, sömürgecilik, küreselleşme ve kültürel melezleşme konuları oluşturmaktadır. Derste kullanılacak kaynaklar: Marcel Mauss, Sosyoloji ve Antropoloji, Doğu-Batı William A. Haviland, Kültürel Antropoloji (Ç.H.İnanç), Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2002. Bozkurt Güvenç, İnsan ve Kültür, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1984. Conrad Philip kottak, Antropoloji- İnsan Çeşitliliğine Bir Bakış- (Ç.S. Altuntek ve Diğerleri), Ütopya Yatınları, Ankara, 2002. Calvin Wells, Sosyal Antropoloji Açısından İnsan ve Dünyası, (Ç. B. Güvenç), Remzi Kitabevi, İstanbul, 1984. Metin Özbek, İnsan ve Irk, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1979 Levi Strauss, Claude, Yaban Düşünce, Yapı Kredi Yay.

SOS 547 İletişim Teknolojileri ve Toplum

İletişim toplum ilişkisi, toplumsal yaşantı üzerindeki etkileri, iletişim kuramları, medyanın içeriğine ilişkin teorik yaklaşımlar ve iletişimle ilgili temel kavramlar bu derste işlenir. Derste Kullanılacak Kaynaklar: İletişim Sosyolojisine Başlangıç, Hayati Tüfekçioğlu,Der Yayınevi, İst.1997. Maigret, Eric, Medya ve İletişim Sosyolojisi, Çev. Halime Yücel, İletişim Yay. İst., 2014. Anık, Cengiz, İletişim Sosyolojisi, Derin Yayınları, İstanbul, 2014. İrfan Erdoğan, Alemdar Korkmaz İletişim ve Toplum,, Alp Yayınevi, Ank. Usluata,Ayseli,İletişim, , İletişim Yayınları YeniYüzyıl Kitaplığı Oskay, Ünsal,Kitle İletişiminin Kültürel İşlevleri, Ank. 1982 Oskay, Ünsal,İletişimin ABC”si, Simavi Yay, İst. 1992

SOS 549 Sosyolojide Temel Yaklaşımlar

Sosyoloji nedir? Sosyolojinin yöntemi ve araştırma teknikleri, sosyoloji teorileri, birey ve toplum, kültür ve toplum, sosyal tabakalaşma; sosyal değişme ve bütünleşme değerler, suç ve şiddet, sosyalizasyon, davranış örüntüleri, kentleşme ve göç, modernleşme ve küreselleşme konuları temel özellikleri ile bu derste işlenir. Derste kullanılacak kaynaklar: Aron, Raymond, Sosyolojik Düşüncenin Evreleri (Çev: Korkmaz Alemdar), Bilgi yayınevi, İstanbul, 1989. Giddens, A. Sosyolojiye Giriş, Ayrıntı yayınları, 2000 Ficher J. Sosyoloji Nedir ( çev. Nilgün Çelebi ) Anı Yayıncılık, 2002. Sezal, İhsan. Sosyoloji, Martı yayınları, 2002.

 

SOS 551 Araştırma Teknikleri ve Etik İlkeler

Nicel araştırma yönteminin kavramları, özellikleri, tarihçesi, kullanım alanları, nitel yöntem ile karşılaştırılması, adımları verilir, yöntemin kullanıldığı yayınlanmış araştırmalardan örnekler tartışılır ve nicel araştırma yöntemini uygulayabilecek bir araştırma taslağı hazırlanır. Bilimsel çalışmalarda alıntı yapma yolları ve biçimleri, etik kurallara uygun alıntı yapma kuralları aktarılır. Derste kullanılacak kaynaklar: Neuman, W. Lawrence (2007) Toplumsal Araştırma Yöntemleri, İstanbul:Yayın odası. Cole, S. (1999), Sosyolojik Düşünme Yöntemi, Ankara: Vadi Yay. (çev. Bekir Demirkol). Punch, K.F. (2005), Sosyal Araştırmalara Giriş: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar, Ankara: Siyasal Kitabevi,(Çev.D.Bayrak, H.B.Aslan, Z.Akyüz).

 

SOS 510 Endüstriyel Değişme ve Toplum

Sanayi toplumunun doğuşu, sanayi ve toplum ilişkisi, Batı dünyasının egemenliği ve sanayi, 19. ve 20. Yüzyıldaki gelişmeler, sanayi toplumundaki değişmeler, Taylorizm, Fordizm, Post-Fordizm, esneklik, post-kapitalist paradigmalar, sanayi devrimi sonrası toplumların çalışma biçimleri, sanayi devrimi sonrası toplum kuramları, bilgi toplumu, postmodern toplum, ağ toplumu, internet ve yeni toplumsal dönüşüm konuları bu dersin içeriğini oluşturur. Derste kullanılacak kaynaklar: Sezer Baykan, Batı Dünya Egemenliği ve Endüstri Devrimi, İstanbul Ünv. Ed. Fak. Yayınları, Krishan Kumar, Sanayi Sonrası Toplumdan Post-modern Topluma Çağdaş Dünyanın Yeni Kuramları, Dost Kitabevi. Manuel Castels, Ağ Toplumu I-II, Bilgi Ünv. Yayınları. İlker Belek, Post Kapitalist Paradigmalar, Sorun Yayınları.

SOS 512 Sosyal Değerler

Bu derste amaçlanan, sosyoloji ile ilgili bilimlerin toplum ve bireyde değer konusuyla ilişkisini gözden geçirerek değerlerin toplumun inşasına katkılarının anlaşılasına katkıda bulunmaktır. Ders içeriğini; değer/değerler olgusuna yaklaşım, bireyde değerlerin yerleşimi, norm-değer ilişkisi, kültür-değer ilişkisi, siyaset-değer ilişkisi, etniklik-değer ilişkisi, ahlak-değer ilişkisi, modernizm ve değişen değerler oluşturmaktadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Avcı, Nazmi (2007) Toplumsal Değerler ve Gençlik Bir Değerler Sosyolojisi Denemesi, Ankara: Siyasal Kitabevi.

SOS 516 Devlet ve Toplum

Son onyıllarda, devlet ile toplum ilişkisi, bazı ideolojiler tarafından yeniden tanımlanmakta ve buna uygun siyasalar yaşama geçirilmektedir. “Yeni” biçimleriyle liberalizm ve muhafazakarlık ve Marxism ve diğer eleştirel yaklaşımların bu ideolojilerle mücadelesi toplumun devletle ilişkisinin yeniden formüle edilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çerçevede, devlet-toplum ilişkisi konusundaki mevcut tartışmanın altında yatan çağdaş siyaset felsefesi incelenecek ve daha sonra ilgili konular ve siyasalar felsefi olduğu kadar sosyo-ekonomik köklerine de göndermede bulunularak tartışılacaktır.

SOS 518 Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi

Bu derste amaçlanan; sosyoloji ile ilgili bilimlerin kadın ve cinsiyet konularıyla ilişkilerini gözden geçirerek cinsiyet kimliğinin sosyal inşasının anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Ders içeriğini, cinsiyet, beden ve toplumsal-cinsiyet kavramlarının analizi, toplumsal cinsiyet teorisinin tarihsel kökenleri, beden ve toplumsal pratik, toplumsal cinsiyet ilişkilerinin yapısı, toplumsal cinsiyet ve toplumsal kurumlar; aile, devlet, ekonomi, din ve siyaset, toplumsal cinsiyet ve kimlik, toplumsal cinsiyet ilişkilerini belirleyen etkenler, feminist kuramlar, erkeklik sorununun toplumsal-cinsiyet sorunundaki yeri. feminizmin gelişimi ve tarihi, Avrupa tarihinin feminizmin ortaya çıkışına etkileri, liberal feminizm, kültürel feminizm, psikoanalitik feminizm, Marxist feminizm, radikal feminizm, Batı dışındaki toplumlarda feminizmin gelişimi ve yerel feminizmler, feminizmin Türkiye’deki gelişimi, Türkiye'deki toplumsal cinsiyet tartışmaları, Türkiye’de kadın sorununun geçirdiği değişim, Türkiye’de kadınların durumuna ve cinsiyet eşitliğine sayılarla bakış, sektörlere ve sorun alanlarına göre kadınların durumu, Türkiye’de kadınlar ve cinsiyet eşitliği için kamu politikaları, Türkiye’de kadın örgütleri ve kadın projeleri, Türkiye’nin uluslararası ilişkileri ve kadın hakları, cinsiyet, toplum ve İktidar arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması, farklı ortamlarda cinsiyet ilişkilerinin karşılaştırılması oluşturmaktadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar: 20.Yüzyılın Sonunda Gelecek ve Kadınlar Editör Oya Çitci. TODAİE Yayınları, Ankara,1998 Türk Toplumunda Kadın Derleyen Nermin Abadan Unat 1980’ler Türkiyesi’nde Kadın

SOS 520 Toplumsal Çatışma ve Anarşi

Müzakere ve çatışma yöntemleri hakkında teorik ve pratik bilgi aktarımı sağlamak. Dünyada çatışmalar, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme ile birlikte daha yıkıcı bir hal almıştır. Ayrıca Soğuk Savaş sonrası dönemde, küresel siyasl çatışma trendi yön değiştirmiş ve çatışmalar yoğunluklu olarak devletlerarasından devlet içine yani iç çatışmalara kaymıştır. Yine çatışmalar dünyada daha çok demokratik olmayan bölgelerde yoğunlaşmıştır. Dünya barış havzaları incelendiğinde en büyük barış aracının demokrasi ve insan hakları rejimleri olduğu gözlenecektir. Bu ders, ulusal ve uluslararası çatışmaların engellenmesi, değiştirilmesi veçözümlenmesi yollarını inceler. Derste öğrenciler, çatışmayı çözümleme, yönetme, çatışmalarda müzakere teknikleri ve gelecekte olası çatışmaları önleme ilke ve yöntemlerine aşinalık kazanacaktır. Bu ders, ulusal ve uluslararası çatışmaların engellenmesi ve olayların analiz edilmesini hedeflemektedir.

SOS 522 Çalışma ve Toplum

Çalışma ilişkilerinin tarihi, çalışma ve çalışma zamanı kavramlarının analizi, endüstriyel çalışma ve örgütler, işbölümü ve teorileri, iş grupları ve işin toplumsal yapısı, endüstriyel iş ortamında iş ilişkileri, rekabet, mücadele, çatışma ve işbirliği modern toplum ve çalışma ilişkilerinin değişimi, kapitalizm sonrası toplumda iş ilişkileri, işin ve çalışanların analitik yapısı bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Kenan Ören, Çalışma Sosyolojisi Keith Grinth, Çalışma Sosyolojisi

.

SOS 524 Sosyal Teori

Amerikan sosyolojisi, Alman sosyolojisi, sosyolojide temel akımlar ve okullar bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Ruth A. Wallace – Alison Wolf, Çağdaş Sosyoloji Kuramları, Ankara. Margaret M. Poloma, Çağdaş Sosyoloji Kuramları, Ankara Tom Bottomore – Robert Nispet, Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi, Ankara. Derste ele alınan konu başlıklarında bilimsel veri tabanlarında yayınlanmış güncel makaleler.

SOS 526 Küreselleşme Çalışmaları

Küreselleşme nedir? Dinamikleri nelerdir? Toplumsal boyutları nelerdir? Küreselleşme ile kültür, siyaset, din, ulus-devlet, çevre, kimlik, kentleşme, sağlık, örgütlenme ilişkileri gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Zygmund Bauman, Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları, Çev. Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2014. Koçdemir, Kadir, Küreselleşme, Ötüken Yayınları, İstanbul , 2012. Kaymakçı, Oğuz, Küreselleşme ve Ulus Devlet, Ekin Yayınları, İstanbul, 2007. Gürsoy, Şahin, İhsan Çapcıoğlı, Küreselleşme Ulus-devlet ve Din, Ankara.

SOS 528 Sosyal Bozulma ve Suç  

Bu derste, sosyal hayat ile hukuk arasındaki ilişkileri çözümleyerek hukukun sosyal temelleri analiz edilecektir. Hukuk ve suç kavramları, hukuk ve toplum ilişkisi, suç ve toplum ilişkisini arasındaki bağıntılar suç sosyolojisi kuramları çerçevesinde aktarılacaktır. Böylece, kültür ve hukuk arasındaki ilişkilerin çözümlemesi, suçun toplumsal sonuçlarının değerlendirmesi, hukukun suçu önlemede üstlendiği fonksiyonların kavranması sağlanacaktır. Derste Kullanılan Kaynaklar: Bal, Hüseyin, Suç Sosyolojisi, Fakülte Kitabevi, 2013. Önkal, Öncel, Özgür Sarı, Suçun Sosyolojisi, Cezanın Felsefesi, Nobel Yay., İstanbul, 2013. Ergül, Ergin, Küresel Köyde Suç ve Adalet, Adalet Yayınevi, İstanbul, 2008. Gürkan, Ülker, Hukuk Sosyolojisine Giriş, Siyasal Kitabevi, Ankara 1990. Dönmezer, Sulhi, Kriminoloji, Beta Yayınları, İstanbul 1984.

SOS 530 Sosyal Yapı ve Değişme

Sosyal değişme, gelenek ve modern toplumlar, değişim teorileri, sosyal değişme kültür toplum ilişkileri, modernite ve sosyal değişme, modernite ve ilerleme düşüncesi gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılan Kaynaklar: Anthony Smith, Toplumsal Değişme Anlayışı, (Ç. Ü. Oskay), Gündoğan Yayınları, Ankara, 1996.

SOS 532 Türkiye’de Göçün Sosyo-Kültürel Analizi

Sanayileşmenin nüfus hareketleri üzerindeki etkilerini tespit etmek, göçle birlikte ortaya çıkan sorunları anlamak, gecekondulaşma sürecinin ortaya çıkardığı sorunları analiz etmek, göçün sosyo-kültürel yapı üzerindeki etkilerini ve değişimini anlamak bu dersin içeriğini oluşturur. Derste Kullanılacak Kaynaklar: Zeynep Gökçe Akgür, Türkiye’de Kırsal Kesimden Kente Göç ve Bölgelerarası Dengesizlik, Kültür Bakanlığı Yayınları. Kemal Karpat, Türkiye´de Toplumsal Dönüşüm, İmge Kitabevi.

SOS 534 Güncel Sosyolojik Gelişmeler

Bu dersin amacı ve kapsamı, sosyolojide güncel olan konu ve tartışmaları ele alarak, dünyada özellikle 1980 sonrasında netleşmeye başlayan yeni toplumsal ve ekonomik oluşumların farklı coğrafyalar, kültürler ve toplumsal yapılar üzerindeki etkileri üzerine bir tartışma sürdürebilmektir.

SOS 536 Kırsal Toplumsal Yapılar

Kırsal toplumsal yapılar ile ilgili temel kavramları ve sosyolojinin diğer bilimlerle olan ilişkilerini ortaya koymak, özelde köy sosyolojinin nasıl ortaya çıktığını, görevlerini aktarmak dersin temel içeriğidir. Bu çerçevede köy sosyolojisi dersinde aktarılacak konular; köy yerleşimlerinin özelliklerini incelemek, köylerin yönetsel statüsünü ve bu konudaki değişimleri incelemektir. Ayrıca kırsal alanın ekonomik ve demografik özellikleri üzerinde durmak ve bunlardaki değişimleri incelemek, tarımdaki, iş gücü potansiyeli ve bundaki hareketliliği belirlemek, kırsal alanda aile yapısı ve meydana gelen değişimleri incelemek de dersin içerikleri arasındadır. Ayrıca ders konuları arasında kırsal sosyoloji araştırma yöntemlerini aktarmak ve bunların uygulama esasları hakkında bilgiler yer almaktadır. Derste Kullanılan Kaynaklar Bahattin Akşit, Köy, Kasaba ve Kentlerde Toplumsal Değişme, Turhan Kitabevi, Ankara, 1985. Halil İnalcık, ‘Köy, Köylü ve İmparatorluk’ Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi Üzerinde Arşiv Çalışmaları” (der. H. İnalcık), Eren Yayıncılık, İstanbul, 1993. Huricihan İslamoğlu-İnan, Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Köylü, İstanbul: İletişim Yayınları, 1991. Kemal H. Karpat, Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm. Kırsal Göç, Gecekondu ve Kentleşme, (çev. Abdulkerim Sönmez), İmge Kitabevi, Ankara, 2003. Şevket Pamuk ve Zafer Toprak, Türkiye’de Tarımsal Yapılar (1923-2000), Yurt Yayınları ve Türk Sosyal Bilimler Derneği, Ankara, 1988. Şinasi Öztürk, Yeni Köy Sosyolojisi Tartışmaları, Doğu Kitabevi, İstanbul, 2014. Ertuğrul Güreşci, Kırsal Göç, Tarım ve Toplum, Semerci Yayınları, İstanbul, 2014.

SOS 538 Sosyal Bilimlerde İleri Nitel Araştırma Yöntemleri   

Bu ders sosyal bilimlerde yöntem sorununu yüksek lisans düzeyinde tartışan ve araştırma yöntemleri konusunda temel gereklilikleri kazandırma ve araştırma yöntem ve teknikleri konusunda ileri düzeyde bir anlayış kazandırılması amacına yöneliktir. Bu bağlamda öncelikle yöntem konusunda epistemolojik bir tartışmaya girişilecek, bilim, bilgi, bilimsel bilgi yöntem ve teknik kavramlarının genel çerçevesi tartışılacaktır. Sosyal bilimlerin doğa bilimlerden yöntemsel açıdan ayrı olan yönleri tartışma konuları arasındadır. Bunun dışında araştırma modelinin kurulması, operasyonel hale getirilmesi ve uygulanması aşamaları ayrıntılı olarak incelenecektir. Bir bilimsel araştırmanın gereklilikleri olan geçerlik, güvenirlik, ölçütlendirme, evren, örneklem ve faktörlerin denetlenmesi yolları bu dersin konuları arasında yer alacaktır. Bundan ayrı olarak, bir araştırma nasıl kurulur, teorik çerçeve, yöntemsel yapı ve uygulanacak araştırma tekniği ile uygulanacak istatiksel tekniğin nasıl belirleneceği bu dersin konuları arasındadır.

SOS 540 Sosyolojinin Temel Prensipleri

Sosyolojinin tanımı, konusu, kapsamı, temel ilke ve özellikleri, temel kavramları, yöntem ve araştırma teknikleri, çalışma alanları, diğer bilimler ile ilişkisi, sosyolojik ele alış, sosyolojik bakış açısı geliştirme, sosyolojinin dünyada ortaya çıkış koşulları (ilçağ, ortaçağ, yeniçağ, yakınçağ), sosyolojinin 19.yüzyılda ortaya çıkışında kuramsal yaklaşımlar (Saint Simon, Auguste Comte, Karl Marks, Herbert Spencer, Emil Durkheim, Max Weber, Ferdinand Tönnies, George Simmel), sosyolojinin Türkiye'de ortaya çıkış koşulları, ilk Türk sosyologlar ve sosyolojik anlayışları (Prens Sabahattin, Ziya Gökalp), toplumsal yapı ve toplumsal ilişkiler, değer ve normlar, anomi ve sapma.

SOS 542 Sosyo-Kültürel Kuramlar

Kaynaklarını değişik sosyal ve insani bilim disiplinlerinde bulan kültürel kuramların bir bütün içerisinde tanımlanması ve araştırılması dersin temel içeriğidir. Bu kaynak disiplinlerdeki, medya ve iletişim çalışmaları, edebiyat eleştirisi ve film çalışmalarından, sosyoloji, psikoloji, antropoloji, tarih, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkilere kadar değişik alanları kapsayan kuramların yaklaşımları dersin içeriğini oluşturmaktadır. Derste Kullanılacak Kaynaklar Philip Smith, Kültürel Kuram, Çev. Selime Güzelsarı-İbrahim Gündoğdu, Babil Yayınları, İstanbul, 2007. Neil J. Smelser-Richard Münch, Kültür Kuramı, Richard Münch, Çev. Cumhur Atay, Pales Yayınları, İstanbul, 2014. Anton C. Zijderveld, Kültür Sosyolojisi, Çev. Kadir Canatan, Açılım Kitap Yayınları, 2014. Köksal Alver-Necmettin Doğan, Kültür Sosyolojisi, Hece Yayınları, Ankara, 2011.

SOS 544 Ölüm Sosyolojisi   

Bu dersin temel içeriği; insanın ölüme karşı verdiği yanıtlar, ölme ve matem törenlerinin sosyo-kültürel, kişilerarası ve bireysel bağlamları, Çocuk eğitiminde ölüm algısı, törenlerin fonksiyonları, ötenazi, intihar, Ölüm endüstrisi, yaşlılık ve ölüm.

SOS 548 Meşrulaştırma Sosyolojisi

Tahakkümü sürekli kılabilmek için gerçekleştirilen gerekçelendirme işleminin -meşrulaştırmanın- içeriği, bürokrasiler gibi ampirik tahakküm yapılarında görülen farklılıkların temelini anlamayı amaçlamaktadır.

SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ